姓名/Ismi: 阿不都日衣木·艾衣提 / Abduréhim Héyt
身份/Salahiyiti:职业音乐人 / Kespiy Muzikant
地点/Orni:新疆艺术剧院 / Shinjang Sen’et Yurti
时间/Waqti: 2016/01
情况/Ehwali:
1) 这次访谈中,阿不都日衣木·艾衣提讲解他为阿布都热依木·吾提库尔的诗歌《相逢》改编的同名歌曲。/ Bu qétimliq söhbette Abduréhim Héyt Abduréhim Ötkürning “Uchrashqanda' namliq shé'iri asasida ishligen shunamliq naxshisi heqqide sözlep berdi
2) 阿布都热依木·吾提库尔:诗人、作家及(文学)研究家、维吾尔现当代文学的重要人物。/ Abduréhim Ötkür : Ataqliq sha'ir, yazghuchi we tetqiqatchi, Uyghur hazirqi we bügünki zaman edebiyatidiki muhim bir shexs.
3) 访谈中的维吾尔语人名的汉语写法,取自相应的身份证或者出版物所使用的汉字转写,或与各方之习惯用法可能有所不同。/ Söhbetke munasıwetlik Uyghur kishi isimlirining Xenzuche yézilishi kimlimtin, yaki neshir boyumliridiki yézilish usulidin, we yaki shu shexsning yézish aditige asasen élinghini üchün melum derijide oxshimasliq bolishi mumkin.
阿不都日衣木·艾衣提在演奏 / Abduréhim Héyt dutar chamlaqta
摄影 / Fotograf: 魏小石 / Wei Xiao-shi
Men (2016-yili 12-ayning) 18-chisla Türkiye Ghazi Uniwérsitétida Abduréhim Ötkür wapatining 20 yilliqi munasiwiti bilen ötküzülgen muhakime yighinigha teklip bilen qatnashtim. Yighinda Abduréhim Ötkürning “Uchrashqanda” namliq shé’iri asasida ishligen naxshini orunlidim. 19-chisla qaytip keldim. Abduréhim Ötkür Uyghurlarning arisidin chiqqan yaxshi bir sha’ir, tilshunas, alim. Men u ademning on nechche shé’irigha muzika ishligen. /(2016年12月)18日,我在土耳其加齐大学参加了纪念阿布都热依木·吾提库尔逝世二十周年的纪念研讨会。会上,我演唱了为诗人作品《相逢》所谱曲的歌曲。阿布都热依木·吾提库尔是维吾尔人的一位优秀的诗人、语言学家、泰斗。我为他的十几首诗歌都谱写过音乐。
Men noqul bir ademning shé’irigha muzika ishlimeymen, Nimshéhit, Qutluq Shewqi, Abduréhim Ötür, Ehmet Ziya’i qatarliq kishilerning hemmisining shé’irigha muzika ishligen. Abduréhim Ötkür shé’irlirinig tili yinik, chüshinish asan, yéqishliq. Men gerche noqul Abduréhim Ötkürning eserlirige muzika ishlimisemmu,uning nurghun shé’irlirigha muzika ishligen. Mesilen “Ömür Heqqide Muxemmes”, “Eynek”, “Chillang Xorizim”, “Men Aq Bayraq Emes”, “Xejle Xa’inlar”, “Uchrashqanda” deydighan on nechche lirik esirini muzikilashturghan. Bu naxshilar dölet ichi we sirtida bolsun nahayiti yaxshi tesir qozghidi. Bir naxshining muweppiqiyetlik bolushi üchün yaxshi tékst bolsila bolmaydu, yaxshi bir kompozitor, yaxshi bir muzikant, yaxshi bir naxshichi bolushi kérek. / 我并非只为一个人去谱写音乐;尼米希依提, 库特鲁克·夏吾克, 阿布都热依木·吾提库尔, 艾合买提·孜亚依等诗人的诗歌,我也都曾配过乐。阿布都热依木·吾提库尔的诗歌语言轻柔,理解起来简单、赏心悦目。虽然我并非专门为阿布都热依木·吾提库尔做音乐,但是他的很多诗歌我都谱过曲,比如《人生五步诗》, 《镜子》, 《唱吧!雄鸡,唱吧》, 《我不是白旗》, 《花吧,叛逆者,花吧》, 《相逢》等十几首抒情诗歌。这些歌曲在国内外都得到了很好的反响。它们的成功,不光是只有好的歌词,而是同时有好的作曲人、演奏人、歌唱的人。
“Uchrashqanda”din bashqa shé’irlarning terjimisi “Abduréhim Ötkür shé’irliri” (Shnjang xelq neshriyati, 2006)din élinghan. / 除《相逢》之外,其余汉语译名均摘自《阿布都热依木·吾提库尔诗集》(新疆人民出版社,2006)。
Men özüm bir kespi naxshichi bolghinim üchün, xelq dutarni yaxshi körgenliki üchün, men dutarni yaxshi chalalighanliqim üchün, tékist yaxshi bolghini we muzika yaxshi ishlengini üchün bu naxsha nahayiti muweppiqiyetlik boldi, xelqning yaqturushigha érishti, jemiyettimu yaxshi tesir qozghidi. “Uchrashqanda” namliq naxsha Türkiyedimu nahayiti yaxshi tesir qozghaptu, ularmu orunlaptiken, emma yenila dutar bilen orunlighanni bir körgüsi bar iken. Némila bolmisun esli puraqqa yetmeydu emesmu, bu naxshining esli puruqi yenila dutarda. / 由于我是职业的歌唱,由于人们都喜欢都塔尔,由于我能精湛地演奏都塔尔,再由于歌词和音乐都很不错的缘由,这首歌曲取得了很了不起的成功,赢得了人们的喜爱,社会上有着很好的反响。《相逢》这首歌曲在土耳其也很受用,那里的音乐家也会演奏,但是总归(土耳其的)人们还是想再看看都塔尔弹奏的版本。不管怎样,土耳其的版本没有演奏到原来的味道,这首歌曲的原汁原味还就是在都塔尔的伴奏上的。
Men yash waqtimda Abduréhim Ötkür bilen körüshken. Tunji bolup u ademning “Chillang Xorizim”ning muzikisini ishligende bir olturushta éytip bersem, u adem bek xosh bolup ketken. “Naxsha méning shé’irimdinmu yaxshi chiqiptu” dep men bilen quchaqliship körüshken. U chaghda men téxi Béyjingda ishleyttim, 90-yillarning béshidighu deymen. Men Ürumchide kéchilik ötküzdüm. “Ömür Menzilliri” namliq toplimigha imza qoyup ma’nga sowgha qilghan. / 年轻时我就曾见过阿布都热依木·吾提库尔。初次见面,我将他的《唱吧!雄鸡,唱吧》做了配乐,并且在一个聚会上演唱了,他听了之后非常高兴,一边说着“我的诗歌改变过来的歌曲也还不错”,一边和我拥抱。那时我仍然是在北京工作——应该是九十年代初期的事儿。(后来,)我在乌鲁木齐举办了晚会。(晚会上,)阿布都热依木·吾提库尔将他的《生命的里程》作品集签名并赠予了我。
阿不都日衣木·艾衣提在土耳其加齐大学的演奏现场 / Abduréhim Héyt Türkiye Ghazi Uniwérsitétida neq meydanda orunlighan körünüsh
图片 / Resim: 阿卜杜热伊木·图尔迪麦麦提提供 / Abduréhim Turdimemet teminligen
Tékst / 唱词
Uchrashqanda / 相逢
# Bu terjime nusxisi “Abduréhim Ötkür shé’irliri” (Shnjang xelq neshriyati, 2006)diki nusxigha asasen tüzitilgen, Ayup Sulayman we Wei Xiao-shi birlikte özgertken. 此翻译版本在《阿布都热依木·吾提库尔诗集》(新疆人民出版社,2006)的版本上进行了校正,由阿尤普·苏来曼和魏小石共同完成。
# Ziyaret jeryanida Abduréhim Héyt 'Uchrashqanda' orunlaq berdi. Wei Xiao-shi sin'gha alghan. / 音频录制于采访过程中,由魏小石录制。
Seher körgen chéghim közüm Sultanini
Dédim Sultanmu sen? U dédi yaq-yaq
Közliri yalqunluq, qolliri xéniliq
Dédim cholpanmu sen? U dédi yaq-yaq
晨光熹微,仰望一位君主
你是君王吗?她说,不不
目光炽烈,双手红润
你是启明星吗?她说,不不
Dédim isming néme? Dédi Ayxandur
Dédim yurtung qeyer? Dédi Turpandur
Dédim bashingdiki? Dédi hijrandur
Dédim heyranmu sen? U dédi yaq-yaq
你叫什么?我叫阿依汗
从哪儿来?我从吐鲁番来
困扰为何?她说,是离别
你为此惊讶吗?她说,不不
Dédim aygha oxshar, dédi yüzümmu?
Dédim yultuz kebi, dédi közümmu?
Dédim yalqun sachar, dédi sözümmu?
Dédim wolqanmu sen? U dédi yaq-yaq
你像月亮;她说,是我的容颜吗?
你像星星;她说,是我的双眼吗?
你像烈焰;她说,是我的语言吗?
你是火山吗?她说,不不。
Dédim qiyaq nedur? Dédi qashimdur
Dédim qunduz nedur? Dédi sachimdur
Dédim on besh nedur? Dédi yashimdur
Dédim jananmu sen? U dédi yaq-yaq
薹草在哪儿?是我的眉毛
海狸在哪儿?是我的头发
十五在哪儿?是我的芳龄
你可是美女?她说,不不
Dédim déngiz nedur? Dédi qelbimdur
Dédim rena nedur? Dédi léwimdur
Dédim shéker nedur? Dédi tilimdur?
Dédim bir aghzime? U dédi yaq-yaq
海洋在哪儿?是我的心灵
艳丽在哪儿?是我的双唇
甜美在哪儿?是我的言语
那仅是口舌吗?她说,不不
Dédim zenjir turar, dédi boynumda
Dédim ölüm bardur, dédi yolumda
Dédim bilezükchu? Dédi qolumda
Dédim qorqarmu sen? U dédi yaq-yaq
可有锁链?在我的脖子上
可有死亡?在我的路上
可有手铐?在我的手腕上
可有害怕?她说,不不
Dédim nichün qorqmassen? Dédi tengrim bar
Dédim yenichu? Dédi xelqim bar
Dédim yene yoqmu? Dédi rohim bar
Dédim shükranmu sen? U dédi yaq-yaq
为何无畏?她说,还有苍天
还有呢?她说,还有人民
没了吗?她说,还有灵魂
你感恩吗?她说,不不
Dédim istek nedur? Dédi gülümdur
Dédim chélishmaqqa? Dédi yolumdur
Dédim ötkür némeng? Dédi qolumdur
Dédim satarmu sen? U dédi yaq-yaq
还有何求?她说,还有鲜花
斗争何在?她说,还在路上
利剑在哪儿?她说,在我手上
你会卖掉吗?她说,不不
Edebiyat boyiche bu shé’irni bedi’iy eser deymiz, men buni hazirqi zaman edebiyatidiki eng yaxshi shé’ir déyishke bolidu dep qaraymen. Abduréhim Ötkürmu nurghun yaxshi shéirlarni yazghan, shularning ichide mushu eng yaxshisi dep qaraymen. Méning qarishimda, Abduréhim Ötkürning bashqa barliq shé’irlirini tarazining bir teripige qoysa yenila mushu shé’ir bésip kétidu. Bu eng muweppiqiyetlik chiqqan esiri, ijadiyitining choqqisi. Men özem bu shé’irni nahayiti yaxshi körgenlikim üchün muzika bilen shé’ir intayin masliship ketken. / 文学语言来说,《相逢》的艺术性比较强,这是在现代文学中我最喜欢的一首。阿布都热依木·吾提库尔写过很多的好的诗歌,把所有作品放在天平上,这首诗歌还是最有分量,也是最成功的一部作品,算是创作的巅峰。由于我真的非常喜欢,所以我所谱写的音乐与诗歌本身非常般配。
Bu muzikini men Abduréhim Ötkür qaytqan küni axshimi yazghan. Shu chagh méning Béyjingdin dem élishqa qaytqan mezgilim idi, balilar ma’nga télfun qilip “bügün Abduréhim Ötkür qaytti” dédi. Bu shéirni men xéli burunla ishley dep kötürüp yürgen, emma tomtaqla ishlep qoymay dep bir purset kütüp yürgen. Ölüp ketken axshimi ishlidim, nahayiti yaxshi chiqti, shu bir purset keptiken-de. Men u adem bilen körüshken, mungdashqan, belkim shu ishlarning tesiri ilham keltürgen bolsa kérek, esermu yaxshi chiqti. / 阿布都热依木·吾提库尔逝世的那天晚上,我完成这首诗歌的音乐。那段时间,我从北京回新疆休假,当时孩子们给我打电话说:“阿布都热依木·吾提库尔归真了”。那之前,我其实就已经在为这首歌曲酝酿。为了将它做得精致些,我一直在等着一个机会。诗人去世的当晚,我完成了,这就算是机会的到来吧!由于我和诗人见过、熟络地聊过——有可能是这些事情为创作带来的灵感,完成了这首好的作品。
# purset: yuqarqi til shara’itida hergizmu selbiy mena ipadilimeydu. / 机会:该语境中,并没有对逝者不敬的意味。
联系客服